Transponeren

 

Een liedje transponeren (in een andere toonaard zetten) wordt vaak gedaan als de zanger(es) niet goed in de originele toonaard kan zingen. Theoretisch kan transponeren altijd, maar soms is het mooie er na het transponeren vanaf.

Een heel liedje één of meerdere toontjes hoger spelen gaat op gitaar makkelijk met een capo (capodaster). Je moet dan even wennen aan het feit dat de grepen een andere positie hebben t.o.v. de de stippen op de hals, maar als je vaak een capo gebruikt went dat wel. Soms moet de capo zo ver opgeschoven worden dat de gitaar te hoog (te iel) gaat klinken. Dan wordt er soms voor andere grepen gekozen.

Het komt voor dat een liedje op gitaar gecomponeerd is (al dan niet met een capo) en dat men gebruik maakt van grepen met losse snaren. Dat geeft een speciale klank. De essentie van de compositie gaat vaak verloren als je zo'n liedje wilt transponeren d.m.v. het gebruik van andere grepen. Door een capo te gebruiken (of te verschuiven) blijft de sfeer meestal wel behouden. 

Ook synthesizers of keyboards kun je transponeren met de functie "transpose". Op het bovenstaande plaatje staat het keyboard nu op 0 (op de juiste toonhoogte). Als je het transpose knopje indrukt kun je het gehele toetsenbord met de knopjes + en - toontjes hoger of lager zetten. Ook op een keyboard kan het dan te iel of te zwaar gaan klinken.

Op de nog steeds veel gebruikte akoestische piano, de Fender piano en het Hammond orgel moet je gewoon zelf in een andere toonaard gaan spelen. Op deze instrumenten is het wat betreft speeltechniek soms erg lastig om iets een toontje hoger of lager te spelen.

 

Voor de basgitaar is het vervelend als bijv. een liedje in E wat lager moet. De laagste Es of D is veel hoger dan de lage E. De basis kan dan te iel worden. Sommige bassisten stemmen de E-snaar dan in D. (men noemt dat "de drop-D stemming). Even wennen natuurlijk, maar het is wel veel mooier als je een lage grondtoon tot je beschikking hebt. Een oplossing is ook een 5 snarige basgitaar met een lage B snaar.

                                                                                                                                                 

Guus van der Kleijn: https://www.muziektheorievoorbeginners.nl                  ®copywrite/auteursrecht

Muzikant - studio - componeren - muziektheorie voor beginners                    online sinds mei 2017

Jaap van der Kleijn: https://www.shoelaceproductions.nl

Muzikant - studio - componeren - produceren - mixen - masteren - lessen opnametechniek