​Waarom verhogen EN verlagen?

Je ziet de zwarte (hier rode) toets Ais (#A) of Bes (bB). 

Het is een verhoogde A of een verlaagde B, maar het wordt de zelfde toon.

(het zelfde gebeurt bij de andere zwarte toetsen)

Als het de zelfde toon wordt, waarom wordt er dan verhoogd EN verlaagd?

Waarom 2 namen voor 1 toon?

Instrumenten zoals een piano / keyboard, gitaar of basgitaar hebben een vaste toonverdeling (de toetsen of op gitaar de vaste posities van de fretten op de hals). Als dit soort instrumenten goed gestemd staan, dan kunnen de tonen niet zuiverder gespeeld worden dan ze zijn (niet zuiverder dan door het instrument wordt bepaald) en dat is niet helemaal zuiver. De toonhoog-tes zijn zo gekozen dat alle combinaties van tonen zo zuiver mogelijk klinken.

 

Dat is anders bij instrumenten waar je de exacte toonhoogte zelf kunt bepalen. Bijv. een viool heeft geen "fretten" en dan kun je elke gewenste toonhoogte spelen. Op een viool kun je daarom zuiverder spelen dan op een instrument met een vaste toonverdeling. Dan kan het zijn dat een verhoogde toon (bijv. Ais) ietsje afwijkt van de verlaagde toon (Bes).  Daarom wordt er verhoogd of verlaagd en daarom zijn er kruizen en mollen.

Muzieknotatie met kruizen en mollen is dus te verfijnd voor instrumenten met een vaste toonverdeling. Voor deze instrumenten had bijv. alleen verhogen volstaan. Men had de tonen van de zwarte toetsen zelfs eigen letters kunnen geven, maar dat is allemaal niet aan de orde.  Muzieknotatie geldt voor alle instrumenten en iedereen werkt met verhogen en verlagen, dus met "is" en "es" en/of kruizen en mollen. Je zal het er mee moeten doen.

 

Het kan zijn dat iemand nu afhaakt door die kruizen en mollen. Niet doen!!

# kruis = eerstvolgende hoger. Meer hoef je voorlopig niet te onthouden.

Als je iets anders ziet staan is het de eerstvolgende lager.

 

De tekens # (kruis) en b (mol) zijn internationaal, maar hoe men dat uitspreekt is per taal verschillend. In het Engels:

Men schrijft bijv. #A, men noemt dat A sharp (verhogen).

Men schrijft bijv. bB, men noemt dat B flat (verlagen).

De zuiverheid van tonen heeft o.a. te maken met het gedrag van trillende snaren (natuurkunde). Men verhoogt of verlaagt ook volgens bepaalde  regels en dat heeft een reden. Dat is een lastig verhaal en je moet eerst veel meer weten voordat uitleg zinvol is. Voorlopig gewoon aannemen en (stom) gaan verhogen of verlagen als je een # (is) of een b (es of s) ziet staan.  Voorlopig maakt het niet uit hoe je bijv. de toon  tussen A en B noemt (Ais of Bes) of de toon tussen C en D (Cis of Des) enz.

(meer over zuiverheid en correcte notatie pas in theorie deel 3).

                                                                                                                                                 

Guus van der Kleijn: https://www.muziektheorievoorbeginners.nl                  ®copywrite/auteursrecht

Muzikant - studio - componeren - muziektheorie voor beginners                    online sinds mei 2017

Jaap van der Kleijn: https://www.shoelaceproductions.nl

Muzikant - studio - componeren - produceren - mixen - masteren - lessen opnametechniek