Optreden

Een paar tips voor de beginnende muzikant of band en een paar zaken die mij bezig hielden bij optredens.

Geluid:

In een oefenruimte ben je gewend aan een bepaald geluid. Je gaat misschien zelfs op een bepaalde manier op een instrument spelen omdat dat in de oefenruimte goed klinkt. In een andere ruimte kan alles totaal anders klinken, Het ergste zijn zaaltjes waar het enorm  galmt. Een goede geluidstechnicus kan wonderen doen, maar helaas zijn er maar weinig mensen die dat vak beheersen. Zeker de helft van mijn optredens zijn verpest door het slechte geluid, maar dat hoort er jammer genoeg bij.

Veel geluidstechnici hebben de neiging om het laag van de bass-drum enorm te laten overheersen (waarschijnlijk om te laten horen dat ze krachtige subwoofers tot hun beschikking hebben). Bij sommige moderne stijlen is dat prima, maar bij de meer traditionele stijlen is dat heel lelijk en niemand hoort meer wat de basgitaar speelt. Bij de meeste stijlen moet een bass-drum klinken als een "korte doef" en niet als boeoeoeoeoemmmmmmmmmmmmm!!!!

In grotere zalen staat de PA-installatie (die het geluid voor het publiek weergeeft) voor het podium, zodat microfoons niet gaan "rondzingen". De muzikanten horen het geluid uit hun eigen  versterkers (de backline) en uit monitors (tegenwoordig ook "in-ear" monitors). Voor de muzikanten wordt (als het goed is) een aparte mix gemaakt. In kleinere gelegenheden doet men dit ook vaak zo, maar dat kan ook anders. Als je de PA-installatie achter je zet (op het podium dus) heb je geen monitors nodig en je hoort (redelijk goed) wat het publiek ook hoort. Dat vind ik veel prettiger spelen en goede microfoons zingen amper meer rond (als dat toch het geval is, is het een kwestie een een enkele frequentie wat lager zetten).

Podium opstelling:

De meeste mensen zijn gewend aan de klassieke bandopstelling met het drumstel in het midden. Als het podium ondiep is, kan er te weinig ruimte overblijven voor de zanger(es) die vaak ook in het midden wil staan, zeker als er ook nog een monitor gebruikt moet worden. Een oplossing is dan om het drumstel aan een zijkant op te stellen, schuin naar het publiek toe gericht. Voor het geluid maakt het vaak niets uit en de zanger(es) heeft meer bewegingsvrijheid.

Kleinigheid, fout snoer / fase verschil:

Meegemaakt bij een optreden. De basversterker was via de line out doorgeschakeld naar de mengtafel van de PA. Hoe harder men op de mengtafel de bas zette, hoe zachter het basgeluid werd. In het snoer tussen de basversterker en de mengtafel bleken de fases omgekeerd te zijn en dan ontstaat tussen de speaker van de basversterker en de speakers van de PA de z.g. "noise canselling" (het zelfde principe wat vaak bij koptelefoons toegepast word om omgevingsgeluid te dempen). Bij fabriekssnoeren maak je dat bijna nooit mee, maar bij zelf gesoldeerde snoeren kan het nog wel eens mis gaan.

Reserve spullen voor gitaristen:

Een reserve versterker en een extra gitaar voor als er een snaar breekt is heel luxe, maar een beetje overdreven en kostbaar. Wat klein spul is echter bijzonder handig om bij je te hebben. Uiteraard een setje snaren, maar ook voor elk snoer een reserve-snoer, extra batterijtjes voor apparaten (in sommige gitaren zit ook een batterij) en als je met plectrum speelt, altijd een extra plectrum in je zak. 

Kleinigheid voor de drummers:

Als mensen je meehelpen bij het uitladen van trommels, bekkens, standaards e.d. is dat reuze aardig, maar men heeft vaak de neiging om alles op het podium neer te zetten, pressies op de plek waar je het drumstel moet opbouwen. Vervolgens moet je alles weer verplaatsen voordat je kunt opbouwen. Instrueer die mensen.

Welke muziek bij een optreden:

De meeste muzikanten en bands spelen gewoon de muziek die ze zelf leuk vinden. Ik heb dat ook veelvuldig gedaan, maar de beste  optredens heb ik meegemaakt als drummer van een rockband met een super commercieel repertoire, wat eigenlijk helemaal mijn muziek niet is. Doorsnee publiek heeft het nu eenmaal het beste naar z'n zin als de deuntjes herkend worden en luidkeels mee gebruld kunnen worden. Ik heb dat 6 jaar gedaan en het was doorgaans reuze gezellig. De laatste tijd zijn de tribute-bands in opmars. Hoe exacter deze bands de oude bands naspelen, hoe mooier men het vindt. Eigen inbreng is uit den boze.

Exact hits na spelen of een tribute-band? Wil je dat en zo ja, hoelang blijft dat leuk en muzikaal interessant?

 

Als je geen eigen composities speelt, is het is wellicht zinnig om hierover na te denken. Ik onderscheid 3 soorten muziek:

- muziek om naar te luisteren (dat kan van alles zijn)

- muziek om te spelen (thuis of in de oefenruimte)

- muziek om mee op te treden

Voor optredens vind ik eigen bewerkingen van bekende nummers een mooie mix. Je kunt je eigen muzikale ei kwijt en je kunt de nummers aanpassen aan de mogelijkheden van jouw band en toch blijven het herkenbare deuntjes voor het publiek. Grote artiesten doen dat zelf vaak ook. Een live-uitvoering wijkt soms sterk af van de studio-opname. Zij worden het na verloop van tijd ook zat om hun eigen studio-versie exact na te spelen.

Verdiensten:

Tegenwoordig treed ik amper meer op. Ik heb een hekel gekregen aan reizen, sjouwen en wachten. De laatste tijd zijn de verdiensten ook niet meer in verhouding tot andere werkzaamheden en de uren die je voor een optreden moet maken. Ik heb nooit voor het geld gespeeld, maar ik laat mij niet uitbuiten. Ik heb het veel meer naar mijn zin in de oefenruimte of in de studio. Als mensen mij willen zien, dan komen ze maar een keer naar de oefenruimte of men bekijkt mijn filmpjes op Youtube. Het is voor mij wel heel lastig om mede-muzikanten te vinden die er ook zo over denken. Voor de meeste muzikanten is optreden toch het ultieme doel, al moeten ze geld bijleggen.

Spelen op bedrijfsfeesten is een verhaal apart. Daar is nog een redelijke boterham mee te verdienen. Het is het domein van de betere amateurs en de "semi-profs". Ook profs die wat moeten bijverdienen vind je in dit circuit. Vaak allround artiesten of bands  met een uitgebreid commercieel repertoire. De optredens komen meestal via boekingsbureau's. Altijd beschikbaar zijn is een voorwaarde.

Om met jouw eigen muziek wat geld te kunnen verdienen is tegenwoordig een netwerk op social media nodig. Er moet een "community" ontstaan die de artiest of band volgt en (hopelijk) dan ook naar optredens komt en/of betaald muziek beluistert en misschien ook een petje of een T-shirt koopt. Omdat heel veel mensen hier zeer actief mee bezig zijn, is alleen goed muziek kunnen maken niet voldoende. Je moet iets speciaals hebben of een gun-factor hebben. Als je veel geluk hebt wordt een filmpje op Youtube opgepikt door het grote publiek. Kortom, het is een "strijd" die op internet uitgevochten wordt. Dat kost heel veel tijd die niet aan eigen nummers schrijven en muziek maken besteed kan worden. Je kunt dit hele gebeuren ook uit handen geven en dat is wat ik zou doen als ik mijn eigen muziek zou willen promoten.

                                                                                                                                                 

Guus van der Kleijn: https://www.muziektheorievoorbeginners.nl                  ®copywrite/auteursrecht

Muzikant - studio - componeren - muziektheorie voor beginners                    online sinds mei 2017

Jaap van der Kleijn: https://www.shoelaceproductions.nl

Muzikant - studio - componeren - produceren - mixen - masteren - lessen opnametechniek