Studio
Mijn homestudio gebruik ik alleen voor mijzelf en mijn eigen bandjes. Ik neem op met het programma "Garageband" op een Mac mini. Ik heb 2 stuks 8-kanaals interfaces (Focusrite) zodat er 16 sporen tegelijk opgenomen kunnen worden. Soms zijn er vele sporen nodig voor het opnemen van een complete band. Ook een uitgebreid drumstel wordt soms opgenomen met veel microfoons. Voor de muzikanten kan er een eigen koptelefoonmix gemaakt worden.
Mijn zoon werkt wel commercieel in z'n eigen studio in Kalmthout België.
Zie: https://mix.kleinsoundworks.com/. Mijn studio gebruikt hij soms ook voor het opnemen van drums of een hele band. Hij neemt op met het programma "Cubase Pro" wat uitermate stabiel en compleet is. Prachtig programma, maar voor mij te ingewikkeld.
Garageband Cubase Pro
Garageband heeft tegenwoordig meer hulpprogramma's die effecten, randapparatuur, versterkers en instrumenten kunnen vervangen. De drumsounds gebruik ik regelmatig en die klinken erg goed. De vele presets vind ik prettig werken. Per spoor kun je meerdere zaken automatiseren en dat is voor de meeste opnames een noodzakelijke functie. Ik vind Garageband een prima programma voor de homestudio. Het is gebruikersvriendelijk en het staat gratis op elke Mac. Voor de PC is er helaas nog steeds geen alternatief wat even goed is. Jammer, want ik heb verder niets met Apple.
Ik heb ook de beschikking over een paar instrumenten, versterkers en effecten die van zichzelf al goed klinken (van mijn lange loopbaan als bandmuzikant heb ik het e.e.a. overgehouden). Soms wil je gewoon oude instrumenten, buizenversterkers en vintage-effecten gebruiken die bij het inspelen al een specifieke sound geven.
In mijn opnameruimte (tevens oefenruimte en werkplaats) een Brady en een Gretsch. Twee drumstellen die heel verschillend klinken.
Met eenvoudige apparatuur en wat ervaring kun je best wel een goede opname maken (als je "goede oren" hebt). Maar veel belangrijker dan de spulletjes is dat er goed en vooral "lekker" gemusiceerd wordt.
Opnemen:
Ik bespeel zelf alle basis band-instrumenten (gitaar, basgitaar, toetsen en drums). Ik kan dus in mijn eentje een complete begeleiding of een instrumentaal nummer opnemen. Hoor en zie: audio/video Zingen laat ik aan anderen over en de laatste tijd laat ik drums het liefst inspelen door mijn zoon (conservatorium drums) of ik gebruik computerdrums.
Als ik mijzelf opneem vind ik goed musiceren het moeilijkst. Ik kan oefenen wat ik wil, maar ik kan niet alles zomaar foutloos en lekker spelen. Het is bijzonder confronterend. Als ik live speel zijn foutjes "vluchtig". Dat vind ik ook niet leuk, maar na het foutje is het weg en in de herrie heeft meestal niemand het gehoord. Als ik opneem hoor ik een foutje of rammeltje elke keer weer terug en dat wil ik dus echt niet.
Ik blijf alles net zo lang opnieuw inspelen totdat het goed is, of in ieder geval "acceptabel". Soms is iets ook wel in de mix te repareren. Heel soms laat ik een foutje maar zitten als het niet echt opvalt en als ik weet dat ik de betreffende partij niet beter kan spelen. Op goede dagen gaat iets in één of twee keer goed maar dat is dan meer geluk dan wijsheid.
Als ik in mijn eentje een begeleiding van een nummer opneem begin ik met een eenvoudige computer-drums die lekker klinkt zonder fills en accenten. Dan meestal een ritme-gitaar, dan de bas en indien nodig nog meer begeleiding van gitaar en/of toetsen. Daarna misschien een solo. Dan maak ik een tussen-mix. Ik krijg dan al een redelijk beeld van wat het worden kan. Daarna besluit ik of ik de drums van de computer ga gebruiken en bewerken of dat ik echte drums wil. Dan vraag ik of er iemand komt zingen. Daarna echt mixen en de mix opschonen. Ik moet dan enorm oppassen dat ik niet wen aan aan de sound van een discutabele mix. Na een paar dagen dus kritisch luisteren. Meestal verander ik dan nog van alles en soms speel ik dan toch nog iets opnieuw in. Na een paar dagen nog eens kritisch luisteren.
Dan de vraag: Wat is goed geluid?
Het begint in de studio met goede monitoring. Daarom heb ik een 2 x 31 bands equalizer waarmee ik mijn KRK monitors vrijwel neutraal kan kan laten klinken. Als referentie gebruik ik een heel mooi opgenomen CD van Donald Fagen. Als die muziek in mijn opnamehok goed klinkt en als ik alle tierelantijntjes hoor, dan kan de afluistering niet veel beter. Pas daarna kan het feest beginnen. Ik ga geen verhandeling houden over het opnemen en mixen zelf. Dat kunnen anderen veel beter.
Eenmaal buiten een studio klinkt een opname overal anders. Het wordt afgespeeld op allerlei speakers, thuis, in de auto, als achtergrond of loeihard op een feest. Iedereen ervaart een mix ook anders. Als je een hobby-band met 4 muzikanten opneemt, willen ze alle 4 een andere mix. Dus wat is goed geluid? Sommige luisteraars boeit het helemaal niet. Zolang mensen luisteren naar het prutsgeluid van tablets en telefoons of naar die vreselijke sub woofers met dat afschuwelijke laag dan maakt het niet uit hoe iets klinkt. Daar ga ik natuurlijk niet in mee. Bij de volgende eigen opname ga ik weer proberen om er iets leuks van te maken. Lukt niet altijd, maar soms ben ik best wel tevreden.
Vroeger:
Na wat geklooi met het z.g. "sound on sound" opnemen op oude band-recorders kocht ik een Fostex 4 sporen cassettedeck (ik denk in 1986).
Je kon vrijwel niets na bewerken, dus het moest meteen met de sound die je hebben wilde. Na 4 sporen opgenomen te hebben kon je die afspelen en onder het afspelen kon je per spoor volume, toon en pan (stereobeeld) regelen. Dat nam je op op een extern stereo cassettedeck. Die "mix" nam je weer op op 2 sporen van de Fostex en dan kon je er nog 2 sporen bijspelen. Dan weer terug naar het stereo cassettedeck. Dat kon je nog een keer doen, maar dan bleef er niets over van de eerste sporen. 6 sporen was wel het maximum.
Als ik galm wilde moest ik de "veergalm" van mijn gitaarversterker gebruiken. Er waren wel "glamplaten" en de eerste digitale (Lexicon) galm was ook al uitgevonden, maar dat was apparatuur voor professionele studio's en onbetaalbaar. Analoge echo was er wel. Ik had een WEM.
Deze echo-unit gebruikte ik ook live voor gitaar. Het werkte met een stukje tape wat constant draaide. Op de eerste kop (links) werd het geluid opgenomen en de andere koppen gaven dat geluid iets later weer. Per kop kon je het volume regelen zodat je allerlei soorten echo kon maken. De tape was enorm aan slijtage onderhevig en brak nog wel eens. Alleen met een nieuw stukje tape was het geluid goed. Dit toch wel iconische apparaat heb ik helaas niet meer. Geen idee waar het gebleven is. Ooit eens verkocht of weggegeven waarschijnlijk.
Verder had ik een Fuzz-pedaal en een Wahwah (Cry baby). Andere effecten werden toen ook bereikbaar voor de gewone muzikant zoals de Phaser. Even later kwam de Flanger en weer later de Chorus en een hele rits andere effecten. Compressie werd toen alleen in studio's gebruikt. Beroemd, maar ook onbetaalbaar was de Fairchild compressor.
Er zijn nog steeds mensen die graag analoog opnemen. Dat is natuurlijk een edel ambacht en met professionele apparatuur kunnen hele mooie opnames gemaakt worden. Voor mij is het te omslachtig.