Moll-Dur en Dur-Moll

In de klassieke muziektheorie is er voor alles wat je in muziek tegen kunt komen wel een naam. Dat resulteert in onnoemelijk veel termen en begrippen die belangrijk zijn voor mensen die op hoog niveau klassieke muziek spelen, maar het is veel te veel voor muzikanten die andere muziek spelen. Toch krijg ik wel eens vragen over bepaalde zaken, o.a. over de termen "Moll-Dur" en "Dur-Moll". Dat is toch wel interessant, vooral als je zelf iets wilt componeren.

 

Het zijn Duitse woorden. Moll betekent mineur en Dur betekent majeur.

Weer de majeur en mineur laddereigen akkoorden van A (zie vorige pagina).

        I   II   III   IV  V  VI    VII   

Majeur: A   Bm   Cism  D   E  Fism  Gisdim

Mineur: Am  Bdim C     Dm  Em F     G     

of    :                    E              

Als men in een liedje de belangrijkste laddereigen akkoorden (I, IV en V) gebruikt van A, dan is het duidelijk dat het om de toonaard A gaat (majeur of mineur). Maar een akkoordenschema van een liedje kan uit veel meer akkoorden bestaan, soms ook akkoorden die niet laddereigen zijn. Men spreekt dan van een modulatie, maar in specifieke gevallen van "Moll-Dur" of "Dur-Moll" (er zijn nog veel meer termen in dit verband, maar die ga ik niet behandelen).

Wat is "Moll-Dur"?

In de toonaard A majeur kun je akkoorden gebruiken uit de toonaard A mineur. Het gaat om het omzetten van de II, van Bm naar Bdim en van de IV, van D naar Dm. Deze omzettingen noemt men Moll-Dur. Het gebruik van een mineur (Moll) laddereigen akkoord in een majeur (Dur) toonaard.

Als men de romeinse cijfers gebruikt voor een akkoordennotatie, dan noteert men dat als IIMD en IVMD.

Wat is "Dur-Moll"?

Het kan ook andersom met deze akkoorden II en IVIn een mineur toonaard het gebruik van majeur laddereigen akkoorden. Dan heet het Dur-Moll. Men noteert dat als IIDM en IVDM.

Als men deze akkoorden gebruikt, is de toonaard nog steeds behoorlijk duidelijk en dan spreekt men niet van een modulatie. Wel moet er in een melodie of solo rekening mee gehouden worden.

De omzetting in een A mineur toonaard van de V (van Em naar E) is geen Moll-Dur of Dur-Moll en ook geen modulatie. Die omzetting maakt de toonaard alleen maar duidelijker (dat heet "harmonisch mineur").