Mineur tonica

Op de vorige pagina is de belangrijke functie van het dominant akkoord beschreven die een leidtoon in zich heeft die een halve toonafstand lager is dan de grondtoon van de tonica.

Eerder is ook behandeld dat de majeur toonladder van C de zelfde tonen in zich heeft als de mineur toonladder van A, ook genoemd "natuurlijk mineur". (zie de pagina "Mineur toonladder")

Als je vanuit A mineur gaat denken, dan zou je zeggen dat je de zelfde laddereigen akkoorden krijgt als bij C majeur. Dat is waar, maar er moet één akkoord worden aangepast.

Nogmaals de laddereigen akkoorden vanuit C en van Am:

I   C    Tonica (is toonaard)

II  Dm   Subdominamt

III Em   Vervanging tonica of dominant

IV  F    Subdominant

V   G    Dominant

VI  Am   Vervanging subdominant of tonica > I   Am Tonica

VII Bdim Vervanging tonica of dominant    > II  Bdim

                                            III C

                                            IV  Dm

                                            V   E (majeur) 

                                            VI  F

                                            VII G

Het dominant akkoord (de V) zou uitgaande van Am (als het laddereigen zou zijn) Emin zijn. Maar dat is bij mineur niet zo.

Het tonica-akkoord Am bestaat uit de tonen A C E. Het akkoord Emin bestaat uit de tonen E G B en daarin ontbreekt de "leidtoon" Gis (een halve toonafstand lager dan de toon A van het tonica-akkoord Am). Ook bij het terugkeren (oplossen) naar een mineur tonica wil ons brein deze leidtoon Gis horen. Die toon zit in het E (majeur)akkoord  (E Gis B). Dit verschijnsel heet "harmonisch mineur".

 

Er is ook een toonladder "harmonisch mineur" om ook in een melodie in de toonaard Am deze leidtoon Gis te kunnen gebruiken. Stel het akkoorden schema is II,V,I (van subdominant Bdim, naar dominant E en terug naar tonica Am). Op de II en de I kun een melodie (of solo) maken met de "gewone" mineur toonladder. Op de V (E majeur) kun je de toonladder "harmonisch mineur" gebruiken om met de toon Gis op te lossen naar Am.

 

Kijk hieronder naar het verschil tussen de toonladders natuurlijk mineur en harmonisch mineur:

Alle tonen At/m A: A Ais B C Cis D Dis E F Fis G Gis A

Formule majeur   : T  -  T -  T  T  -  T -  T  -  T  T

Toonl. majeur    : A     B   Cis D     E   Fis   Gis A

Trappen          : 1     2    3  4     5    6     7  8

                             /             /     /    

Natuurlijk mineur: 1     2 b3    4     5 b6    b7    8

                   A     B C     D     E F     G     G

                   |     | |     |     | |       \   |

Harmonisch mineur: 1     2 b3    4     5 b6       7  8

                   A     B C     D     E F       Gis A

                                         |kl.terts|

Harmonisch mineur is een toonladders met niet alleen hele en halve toonafstanden, maar ook met een kleine terts.

                                                                                                                                                 

Guus van der Kleijn: https://www.muziektheorievoorbeginners.nl                  ®copywrite/auteursrecht

Muzikant - studio - componeren - muziektheorie voor beginners                    online sinds mei 2017

Jaap van der Kleijn: https://www.shoelaceproductions.nl

Muzikant - studio - componeren - produceren - mixen - masteren - lessen opnametechniek