Componeren

Sommige mensen zien componeren als een "ambacht". Er zijn ook mensen die gaan aanklooien tot er iets leuks ontstaat. Anderen krijgen inspiratie van eigen ervaringen of van dingen die om hun heen gebeuren. Weer anderen horen melodietjes of flarden tekst in hun hoofd waar ze op voortborduren. Ook kan een compositie ontstaan doordat men iets bestaands speelt en een fout maakt die mooi klinkt.

 

Soms maakt men eerst de tekst en dan pas de muziek, soms andersom. De een werkt graag alleen, een ander werkt bij voorkeur  samen met anderen. Men neemt er de tijd voor en men zorgt dat men niet afgeleid kan worden door dagelijkse beslommeringen.

Het is bijna niet meer te doen om een nieuw akkoordenschema te verzinnen. De meeste combinaties zijn al gebruikt. Het is ook bijna niet meer mogelijk om nieuwe ritmes te verzinnen. Maar door een nieuwe melodie en/of een nieuwe sound zijn er in elke stijl nog mogelijkheden. Een unieke zangstem geeft muziek altijd iets eigens.

Als je iets met zang wilt maken is het handig om eerst te weten waar het liedje over gaat. Je kunt geen droevige tekst op een vrolijk deuntje zetten (tenzij het ironisch bedoeld is). Je hoeft de tekst nog niet klaar te hebben. Vervolgens begin je met een paar akkoorden. Het is raadzaam om eerst de geijkte (laddereigen) akkoorden te gebruiken omdat die goed bij elkaar passen en goed in het gehoor liggen. 

 

Stel, je wilt een eenvoudig vrolijk liedje maken. De kwintencirkel is dan een handig hulpmiddel. In het kort nog even het verhaal van de kwintencirkel en de laddereigen akkoorden (van de pagina "Kwintencirkel majeur en mineur")

De laddereigen akkoorden uitgaande van C (majeur) kun je uit de toonladder van C halen, maar het is nog makkelijker om ze uit de kwintencirkel te halen. De dominant ligt direct rechts van de tonica en de subdominant direct links van de tonica. De meest gebruikte andere laddereigen akkoorden (mineur) zijn ook binnen die drie naast elkaar gelegen posities te vinden (ik laat Bdim even buiten beschouwing). Dus: C, Dm, Em, F, G en Am.

Probeer iets met deze akkoorden (je kunt vrijwel elke volgorde gebruiken) en probeer daar een paar woorden op te zingen. Als iets leuk klinkt, neem het dan direct op (op je telefoon of zo). Zelfs iets wat je helemaal te gek vindt kun je de volgende dag alweer vergeten zijn.

 

Als het te hoog of te laag is voor de zang, neem dan een andere toonaard als uitgangspunt. Bijv. (iets hoger) de toonaard D. Samen met de akkoorden direct rechts en links van D krijg je de laddereigen akkoorden die bij D horen: D, Em, Fis m, G, A, Bm. Zo kun je m.b.v. de kwintencirkel in elke toonaard de laddereigen (meest voor de hand liggende) akkoorden vinden.

Als je een droevig liedje wilt maken gaat het vrijwel het zelfde, maar bestudeer dan nog even de pagina "Mineur tonica".

Als je een stukje muziek met zang hebt, borduur daar dan op voort en schaaf de tekst bij. Probeer ook eens een akkoord wat niet laddereigen is. Als je het mooi vindt mag alles.

 

Luister naar de vorm (coupletten en refreinen e.d.) van bestaande liedjes en neem een bepaalde vorm als uitgangspunt. Neem elke keer op als je iets erbij verzonnen hebt.

Op deze manier zijn al honderdduizenden liedjes gemaakt, w.o. vele hits. Iedereen kan iets nieuws maken met een paar akkoorden, een eigen melodie, een eigen beat, een eigen tekst, een eigen manier van spelen op een instrument en een specifieke zangstem. Treur niet als het niet lukt. Begin opnieuw met iets anders, maar bewaar alles wat je verzonnen hebt. Misschien dat je er op een later moment nog wel iets mee kunt. Er zijn vaak meerdere (soms vele) pogingen nodig voordat er iets leuks ontstaat.

 

Een goede compositie kan wat betreft akkoorden en ritme simpel zijn. Neem bijv. What's Up" van "4 Non Blonds" hier in een live-uitvoering van "Pink":  https://www.youtube.com/watch?v=-BoTx70RRe0 

Slechts 3 laddereigen drieklanken G, Am, C (kijk in de kwintencirkel uitgaande van G) die het hele nummer door gespeeld worden. Daarbij een simpele beat. De melodietjes zijn geniaal, maar ze bestaan toch echt alleen uit de tonen van de toonladder van G. Alles "super basic". Het is maar net wat je er van maakt en hoe je het brengt. Het gaat om de dynamiek en dat wordt in deze uitvoering ten volle uitgebuit. Het publiek van Pink vindt het geweldig.

                                                                                                                                                 

Guus van der Kleijn: https://www.muziektheorievoorbeginners.nl                  ®copywrite/auteursrecht

Muzikant - studio - componeren - muziektheorie voor beginners                    online sinds mei 2017

Jaap van der Kleijn: https://www.shoelaceproductions.nl

Muzikant - studio - componeren - produceren - mixen - masteren - lessen opnametechniek